GESCHIEDENIS
Sociaal Culturele Vereniging Eureka is in 1992 opgericht. Haar ontstaansgeschiedenis is bewogen en vertelt ons veel over de vereniging van nu en de mensen die de basis ervan vormen.

In 1991 werd het pand aan het Assendorperplein –waar Eureka nog steeds is gevestigd- gekraakt door kraakcomité 2B. Een groep bewoners, door het grootkapitaal verdreven uit haar pand aan het Rode Torenplein, koos het Assendorperplein als haar nieuwe woonplek. Al snel woonde er een groep van circa 15 mensen die naast bewoning voor zichzelf het pand ook wilde gebruiken als culturele ontmoetingsplek. Aan het Rode Torenplein waren al ateliers voor kunstenaars gevestigd, aan het Assendorperplein werd dit voortgezet. Daarnaast werden in die begindagen af en toe concerten georganiseerd met bandjes als Kikkerspuug. Na een half jaar ontstond het idee om op maandagavonden een akoestische jamsessie te houden. Die avond moest een naam krijgen en in de achtertuin van een Zwolse coffeeshop is toen Eureka geboren. De sessies werden een succes. Al gauw kwam er een elektrische vrijdagavondsessie bij en ook de concerten werden onder de Eurekavlag gebracht. Al deze activiteiten bleven ook voor de Zwolse horeca niet onopgemerkt. De economische controledienst kwam langs omdat er sprake zou zijn van concurrentievervalsing en eerlijk is eerlijk, een Grolsch beugeltje koste in die dagen f1,25. Ook had Eureka helemaal geen horecavergunning. Onze advocaat werd om advies gevraagd en hij kwam met de suggestie een vereniging op te richten. Zo gezegd zo gedaan, een besloten club heeft ook beheersmatige voordelen en een vergunning werd aangevraagd.

Uit nood geboren (onze eerste ledenwerving was in kraakpand de Emmaschool, waar wij tijdens een activiteit met een tafeltje mochten staan) ontstond toch al snel een echte vereniging. Of wellicht bestond de vereniging al voordat hij formeel werd opgericht? Voor, door en met leden werd ons motto. Het ledental groeide gestaag. Een stortvloed aan activiteiten ontstond in de jaren die volgden, zoals Nacht van de Akoestiek, Partytentenfestival, Zwoele Salon, theater, dans en spelletjescafé op zondag, eetcafé, oefenruimte voor bandjes. Activiteiten werden veelal georganiseerd door (gesjeesde) studenten en kunstenaars met tijd van leven.

Soms gingen er geruchten van ontruiming, maar nooit kwam het er echt van en met de buurtbewoners was inmiddels een band opgebouwd. Er werden investeringen gedaan in het pand (onder meer geluidsisolatie en een keuken voor het eetcafé) en mede daardoor kwam er behoefte aan meer zekerheid voor de toekomst. Het bestuur heeft daarom in 1994 de toenmalige wijkwethouder Margriet Meindertsma uitgenodigd eens een hapje te komen eten in het eetcafé. De Irish Stew was niet echt smakelijk maar het gesprek was van twee kanten inspirerend; er kwam een vervolgafspraak en meer. Na ongeveer een jaar waren we eruit. Eureka zou een beheerstichting (Archimedes) in het leven roepen die het pand van de gemeente kon huren en weer verhuren aan de vereniging. Het pand zou daarnaast in onderlinge samenwerking grondig verbouwd worden. In 1995 startte de verbouwing: de bovenzaal werd voor het eerst echt geïsoleerd, er kwam een aparte oefenruimte voor bands, een professionele keuken en een nieuwe toiletgroep. In deze dagen kon Eureka niet doordraaien in haar eigen pand, waarop pleingenoot Wijkcentrum de Enk besloot haar keuken en ontmoetingsruimte beschikbaar te stellen en Eurekianen met elkaar konden blijven eten.

In 1996 was de verbouwing klaar en konden we weer open.
Er was nogal wat veranderd, niet alleen in het pand. Er moest nu omzet komen zodat de huur betaald kon worden. Om onafhankelijk te blijven heeft Eureka nooit het gesprek over structurele subsidie geopend, ook geen huursubsidie dus. Grote feesten werden bedacht en inderdaad, na ongeveer 2 jaar lukte het met vallen en opstaan om de maandelijkse huur te voldoen. Maar deze feesten hadden een keerzijde. Van oudsher kan er in Eureka een blowtje worden gerookt en dat was prima, maar met grote feesten kwam er meer binnen dan alleen wiet. Behalve ons imago ging daarmee ook de beheersbaarheid van de feesten verloren. De sociale controle als gevolg van het lidmaatschap was altijd voldoende geweest om problemen te voorkomen, maar dít probleem groeide ons boven het hoofd. Een rigoureus besluit werd genomen: nooit meer konden met deze frequentie dergelijke feesten worden gegeven. Huur betalen, ja, maar niet ten koste van alles. Er moest een nieuwe balans worden gezocht tussen omzet en inhoud en eerlijk gezegd is Eureka daar nog steeds naar op zoek. Na een grote financiële dip in 2000 is Eureka nog steeds zoekende hoe zij haar onafhankelijkheid kan bewaren en tegelijkertijd de huur kan betalen en de roep om enthousiaste vrijwilligers met hart voor de vereniging blijft dan ook altijd groot. Zij waren, zijn en blijven tenslotte de motor achter Eureka’s bestaan.